Lijfrente.nl ☰ Menu


Het onderdeel "Arbeidsongeschiktheidsverzekering" bevat de volgende onderwerpen:




Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Dit onderdeel van de website gaat uitsluitend over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor ondernemers. Ondernemers die alleen pensioensparen voor hun oudedagsvoorziening hebben meestal onvoldoende financiële reserves om de financiële risico’s van langdurige arbeidsongeschiktheid te kunnen opvangen. Ondernemers die niet zijn verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid hebben mogelijk recht op bijstand, maar het is ook mogelijk dat zij op grond van het beschikbare inkomen en vermogen geen recht hebben op bijstand. Het financiële risico van arbeidsongeschiktheid is te verzekeren via een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Ondernemers die met pensioensparen een oudedagsvoorziening opbouwen kunnen onder strikte voorwaarden (een deel van) hun lijfrente afkopen en de uitkering gebruiken als inkomensaanvulling bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Een lijfrente is in beginsel bestemd voor een oudedagsvoorziening en afkoop bij langdurige arbeidsongeschiktheid is geen passend alternatief voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering omdat het saldo van een lijfrente meestal onvoldoende is voor een langdurige inkomensaanvulling bij arbeidsongeschiktheid.

Ondernemers zijn (in tegenstelling tot werknemers) niet verplicht verzekerd tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid, maar een startende ondernemer kan zich wel vrijwillig verzekeren via het UWV als aan alle vereisten wordt voldaan. Een groot voordeel van de vrijwillige arbeidsongeschiktheidsverzekering van het UWV is de acceptatie zonder medische keuring, maar een groot nadeel is de manier waarop de mate van arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld. Voor de vrijwillige verzekering van het UWV gelden in beginsel dezelfde voorwaarden als voor werknemers in de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). De mate van arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld op basis van de resterende verdiencapaciteit met andere functies ongeacht of zo’n functie daadwerkelijk beschikbaar is. De vrijwillige arbeidsongeschiktheidsverzekering van het UWV veronderstelt dat een gedeeltelijk arbeidsongeschikte ondernemer in staat wordt geacht om met gangbare arbeid alsnog een (lager) inkomen te verdienen. Gangbare arbeid betekent algemeen geaccepteerde arbeid die de verzekerde met zijn kennis en krachten kan verrichten ongeacht of het salarisniveau en het opleidingsniveau van de vervangende functie veel lager zijn dan bij de eigen functie. Een gedeeltelijk arbeidsongeschikte fysiotherapeut kan bijvoorbeeld nog in staat worden geacht om als taxichauffeur werkzaam te zijn. De arbeidsongeschiktheidsuitkering van het UWV wordt in dat geval verlaagd met het theoretische inkomen uit die andere functie.

De mate van arbeidsongeschiktheid wordt bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor ondernemers meestal vastgesteld op basis van beroepsarbeidsongeschiktheid of op basis van passende arbeid. Bij beroepsarbeidsongeschiktheid gaat het uitsluitend om het eigen beroep (bijvoorbeeld fysiotherapeut) en bij passende arbeid gaat het om arbeid die redelijkerwijs passend wordt geacht op grond van opleidingsniveau, kennis en ervaring. Een arbeidsongeschiktheidsuitkering op basis van beroepsarbeidsongeschiktheid of op basis van passende arbeid wordt alleen verlaagd indien een inkomen kan worden verdiend met het eigen beroep of met passende arbeid. Particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekeringen bieden de mogelijkheid om hogere uitkeringsbedragen te verzekeren terwijl de uitkeringsbedragen van de vrijwillige arbeidsongeschiktheidsverzekering van het UWV nooit meer bedragen dan het wettelijk maximum van de WIA. Dit onderdeel van de website gaat uitsluitend over particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor ondernemers.


AOV ondernemer

De verzekeringspremies van een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor ondernemers met een eenmanszaak, vennootschap onder firma of maatschap zijn fiscaal aftrekbaar voor de inkomstenbelasting, mits de arbeidsongeschiktheidsverzekering bij arbeidsongeschiktheid recht geeft op een periodieke uitkering. De hoogte van de belastingaftrek is afhankelijk van het belastingtarief waartegen de verzekeringspremies in mindering zijn gebracht op het belastbaar inkomen, maar bij arbeidsongeschiktheid moet alsnog inkomstenbelasting (box 1) worden betaald over de periodieke uitkeringen. Naast inkomstenbelasting wordt er ook nog inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet ingehouden op de uitkeringen en in 2017 bedraagt deze heffing 5,4% met een maximum heffingsgrondslag van € 53.701,= bruto.


AOV DGA

Een DGA (directeur-grootaandeelhouder) van een BV kan op twee manieren een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten:

  • Privé: Een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten met de DGA als contractant.
  • Zakelijk: Een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten met de BV als contractant.

Bij het in privé afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering worden zowel de premieaftrek als de belastingheffing over de periodieke uitkeringen verrekend via box 1 van de inkomstenbelasting, zoals toegelicht bij het vorige onderdeel AOV ondernemer.

Bij het zakelijk afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt de premieaftrek verrekend via de vennootschapsbelasting, maar de belastingheffing over de periodieke uitkeringen wordt verrekend via box 1 van de inkomstenbelasting, zoals toegelicht bij het vorige onderdeel AOV ondernemer.

Het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering via een BV kan de volgende nadelen opleveren:

  • Het belastingvoordeel van de premieaftrek via de vennootschapsbelasting is meestal lager dan de premieaftrek via de inkomstenbelasting.
  • Het risico dat de premiebetaling eindigt na een faillissement van de BV.
  • Het risico dat eventuele arbeidsongeschiktheidsuitkeringen in de BV achterblijven na een faillissement van de BV.

Laatstgenoemd risico geldt alleen als de BV (in plaats van de DGA) begunstigde is van de arbeidsongeschiktheidsverzekering.


AOV voorwaarden

Het afsluiten van een individuele arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) is alleen mogelijk na acceptatie door de verzekeringsmaatschappij. Het medisch acceptatieproces vindt plaats aan de hand van een gezondheidsverklaring en (bij hogere bedragen) een medische keuring. Een verzekeringsmaatschappij kan een aanvraag voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering afwijzen, accepteren of accepteren onder aanvullende voorwaarden zoals een hogere verzekeringspremie en/of het uitsluiten van dekking bij bepaalde oorzaken van arbeidsongeschiktheid.

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering kan de financiële risico’s van arbeidsongeschiktheid deels compenseren. Bij de keuze voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering is het van belang dat de risicodekking zo goed mogelijk aansluit op de inkomstenderving bij arbeidsongeschiktheid. De keuze voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering op basis van de laagste verzekeringspremie kan tot gevolg hebben dat bepaalde oorzaken van arbeidsongeschiktheid niet zijn verzekerd. Bij arbeidsongeschiktheid als gevolg van een niet verzekerde oorzaak kan het mislopen van een arbeidsongeschiktheidsuitkering ernstige financiële problemen veroorzaken. Bijvoorbeeld als een arbeidsongeschikte ondernemer onterecht in de veronderstelling is dat zijn arbeidsongeschiktheidsverzekering gaat uitkeren tot zijn pensioengerechtigde leeftijd en later tot de ontdekking komt dat de oorzaak van zijn arbeidsongeschiktheid niet is verzekerd.

De verzekeringsvoorwaarden van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen kunnen onderling behoorlijk verschillen maar een aantal zeer belangrijke verzekeringsvoorwaarden zijn meestal wel enigszins vergelijkbaar, zoals:


Schadeverzekering of sommenverzekering

De manier waarop de hoogte van de uitkering bij arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld is afhankelijk van de gekozen verzekeringsvorm. Bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op basis van een sommenverzekering wordt bij arbeidsongeschiktheid de hoogte van de uitkering vastgesteld op basis van de verzekerde bedragen ongeacht of er daadwerkelijk sprake is van inkomstenderving. Bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op basis van een schadeverzekering wordt bij arbeidsongeschiktheid de hoogte van de uitkering vastgesteld op basis van de daadwerkelijke inkomstenderving. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering op basis van een schadeverzekering zal bij arbeidsongeschiktheid alleen de verzekerde bedragen uitkeren voor zover die niet door nieuwe inkomsten worden gecompenseerd. Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op basis van een sommenverzekering bieden meer inkomenszekerheid bij arbeidsongeschiktheid dan arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op basis van een schadeverzekering, maar de verzekeringspremies van sommenverzekeringen zijn wel hoger dan de verzekeringspremies van schadeverzekeringen.


Arbeidsongeschiktheidscriterium

Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor ondernemers hanteren een van de volgende arbeidsongeschiktheidscriteria bij het vaststellen van de mate van arbeidsongeschiktheid:

Beroepsarbeidsongeschiktheid: arbeidsongeschiktheid voor het eigen beroep (bijvoorbeeld fysiotherapeut).

Passende arbeid: arbeidsongeschiktheid voor arbeid die redelijkerwijs passend wordt geacht op grond van opleidingsniveau, kennis en ervaring.

Gangbare arbeid: arbeidsongeschiktheid voor algemeen geaccepteerde arbeid die de verzekerde met zijn kennis en krachten kan verrichten ongeacht of het salarisniveau en het opleidingsniveau van de vervangende functie veel lager zijn dan bij de eigen functie. Een gedeeltelijk arbeidsongeschikte fysiotherapeut kan bijvoorbeeld nog in staat worden geacht om als taxichauffeur werkzaam te zijn.

Het risico dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering in de toekomst zal uitkeren is bij beroepsarbeidsongeschiktheid hoger dan bij arbeidsongeschiktheid voor passende arbeid. De verzekeringspremies zijn bij beroepsarbeidsongeschiktheid hoger dan bij arbeidsongeschiktheid voor passende arbeid. De verzekeringspremies (en de kans op een toekomstig uitkering bij arbeidsongeschiktheid) zijn het laagst bij arbeidsongeschiktheid voor gangbare arbeid.


Arbeidsongeschiktheidsdrempel

Een arbeidsongeschiktheidsdrempel is het minimum arbeidsongeschiktheidspercentage om in aanmerking te kunnen komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Voorbeeld 1:

De arbeidsongeschiktheidsdrempel van een arbeidsongeschiktheidsverzekering bedraagt 25% en de verzekerde is voor 15% arbeidsongeschikt. De verzekerde heeft geen recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Voorbeeld 2:

De arbeidsongeschiktheidsdrempel van een arbeidsongeschiktheidsverzekering bedraagt 25% en de verzekerde is voor 35% arbeidsongeschikt. De verzekerde heeft recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering op basis van een arbeidsongeschiktheidspercentage van 35%.

Een verhoging van de arbeidsongeschiktheidsdrempel (bijvoorbeeld tot 50%) leidt tot een verlaging van het risico dat de arbeidsongeschiktheidsverzekering in de toekomst zal uitkeren. Een verhoging van de arbeidsongeschiktheidsdrempel leidt tot een verlaging van de verzekeringspremie.


Uitkeringsduur

De uitkeringsduur bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering kan op twee manieren worden vastgesteld:

Maximum eindleeftijd: Bijvoorbeeld 67 jaar op basis van de pensioenleeftijd of op basis van een lagere leeftijd bij risicovolle beroepen.

Maximum uitkeringsduur: De maximum uitkeringsduur is eveneens gebaseerd op een maximum eindleeftijd, maar de uitkeringsduur is tevens gemaximeerd tot een maximum aantal jaren. Bijvoorbeeld een maximum uitkeringsduur van 5 jaar of 10 jaar.

Een verzekerde kan kiezen voor een verlaging van de maximum eindleeftijd of maximum uitkeringsduur in ruil voor een korting op de verzekeringspremie van de arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen hebben standaard een eigen risico in de vorm van een wachttijd. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering zal bij arbeidsongeschiktheid pas uitkeren na het verstrijken van de wachttijd. Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen hanteren meestal een minimum wachttijd van 14 dagen, maar een verzekerde kan altijd kiezen voor een langere wachttijd in ruil voor een korting op de verzekeringspremie. De verzekerde kan bijvoorbeeld kiezen voor een wachttijd van 1 maand, 3 maanden, 6 maanden of zelfs 12 maanden. Hoe langer de wachttijd hoe hoger de korting op de verzekeringspremie.


Verzekeringspremie

De verzekeringspremie van een arbeidsongeschiktheidsverzekering kan op drie manieren worden vastgesteld:

Gelijkblijvende premie: De verzekeringspremie blijft gedurende de contractsperiode gelijk.

Leeftijdsafhankelijke premie: De verzekeringspremie stijgt jaarlijks met het toenemen van de leeftijd.

Combinatietarief: De verzekeringspremie is bij aanvang een leeftijdsafhankelijke premie en vanaf een bepaalde leeftijd (bijvoorbeeld 45 jaar) verandert de verzekeringspremie in een gelijkblijvende premie.

Een leeftijdsafhankelijke premie is bij aanvang lager dan een gelijkblijvende premie, maar vanaf een bepaalde leeftijd is de leeftijdsafhankelijke premie hoger dan de gelijkblijvende premie.

Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen verlenen meestal premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid op basis van het arbeidsongeschiktheidspercentage.

Voorbeeld 1:

Een arbeidsongeschiktheidspercentage van 60% geeft recht op een premievrijstelling van 60%.

Voorbeeld 2:

Een arbeidsongeschiktheidspercentage van 100% geeft recht op een volledige premievrijstelling (100%).


Vangnetverzekering

De vangnetverzekering is uitsluitend bedoeld voor zelfstandig ondernemers die om medische redenen geen reguliere arbeidsongeschiktheidsverzekering kunnen afsluiten. Het afsluiten van een vangnetverzekering is alleen mogelijk binnen 15 maanden na de start als zelfstandig ondernemer.

De vangnetverzekering biedt slechts een zeer beperkte dekking bij arbeidsongeschiktheid en is niet gelijkwaardig aan een reguliere arbeidsongeschiktheidsverzekering, zoals blijkt uit de volgende ongunstige voorwaarden:

  • Het verzekerd bedrag is maximaal 70% van het bruto minimumloon bij volledige arbeidsongeschiktheid.
  • De mate van arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld op basis van gangbare arbeid.
  • Er geldt een wachttijd van 1 jaar voor een uitkering bij arbeidsongeschiktheid.